దాచేస్తే దాగదు చరిత్రసారంగ సాహిత్య వారపత్రిక ( ఏప్రిల్ 18, 2013 )ప్రజోద్యమం ప్రజ్వరిల్లిన్నప్పుడు సహజంగానే ఉద్యమ సాహిత్యం వెల్లువెత్తుతుంది. ఆ ప్రాంత చరిత్ర, నేపథ్యం ఒక్కసారిగా ప్రాధాన్యతను సంతరించుకుంటుంది. గత పది పదిహేనేళ్లుగా సాగుతున్న మలిదశ ప్రత్యేక తెలంగాణా ఉద్యమమే ఇందుకో ప్రత్యక్ష ఉదాహరణ. తెలంగాణా అస్తిత్వ ఆకాంక్షను, సంస్కృతీ సంప్రదాయాలను, చారిత్రక [...]

... పోలీసు చర్య అనంతరం జరిగిన భయోత్పాతాలను ఎక్కువచేసి చూపించాలన్న కోరిక నాకు లేదు. కాకపోతే ఈ విషాద ఘటనలను కచ్చితంగా నివారించివుండవచ్చు. భారత సైన్యం ముందంజ వేస్తున్నప్పుడు చాలా చోట్ల గందరగోళ పరిస్థితులు నెలకొన్నాయి. విజయకేతనం ఎగరేసిన భారత సైన్యం ఛిన్నాభిన్నం చేస్తూ దూసుకువచ్చే బదులు స్థానిక పాలనాయంత్రాంగాలను పునరుద్ధరించడమొ లేదా మిలటరీ యంత్రాంగాలను [...]

 1948 హైదరాబాద్ పతనం భారత దేశ చరిత్రలో హైదరాబాద్ సంస్థాన విలీనం ఒక వివాదాస్పద అధ్యాయం. దీనికి సంబంధించిన వివరాలు అనేకం అందుబాటులో ఉన్నా- ఇంకా వెలుగులోకి రాని కొన్ని ముఖ్యమైన కోణాలున్నాయనేది విశ్లేషకుల అభిప్రాయం. ముఖ్యంగా ఆ నాటి సంఘటనల గురించి రాసిన ముస్లింలు తక్కువ. ఆ సమయంలో ఉస్మానాబాద్ కలెక్టర్‌గా పనిచేసిన మొహమ్మద్ హైదర్ రాసిన "October coup' అనే ఆంగ్లపుస్తకాన్ని ఇటీవల [...]

1948: హైదరాబాద్ పతనం హైదరాబాద్‌ విమోచన, విముక్తి, విలీనం, విద్రోహం, పోలీసు చర్య, ఆపరేషన్‌ పోలో ...1948లో భారత సైన్యం హైదరాబాద్‌ సంస్థానంపైకి దండెత్తినప్పటి ఘటనలను వివరించేందుకు ఇలా ఎన్నో పేర్లు వినపడతుంటాయి.నాడు చోటు చేసుకున్న చారిత్రక ఘటనల పరంపర ఒకటేగానీ వాటిని దర్శించే దృష్టి కోణాల్లోనే మరే సందర్భంలోనూ లేనంతటి తీవ్ర వైవిధ్యం, పరస్పరం సంఘర్షించుకునే భావ వైరుధ్యాలు [...]

1948:హైదరాబాద్ పతనంమొహమ్మద్ హైదర్ రాసిన "1948:హైదరాబాద్ పతనం" పుస్తకావిష్కరణ చర్చలో పాల్గొనాల్సిందిగా అందరికీ ఇదే మా ఆహ్వానం.వేదిక: సారస్వత పరిషత్ హాల్ (ఎస్ పి హాల్)తేది : 7 ఏప్రిల్ 2013 ఆదివారం ఉదయం 10 గంటలకు హైదరాబాద్ బుక్ ట్రస్ట్, (040 23521849)అన్వేషి సంస్థ (040 27423168)సంయుక్త నిర్వహణ RETRACING HYDERABAD 1948Release of Mohammed Hyder's  "1948: HYDERABAD PATANAM"(translation of the English book OCOBER COUP)Hyderabad Book Trust and Anveshi Research Centre for Women's StudiesInvite you to a discussion At SP Hall (Saraswat Parishad Hall)On April 7, Sunday [...]

మనకి తెలియని మన చరిత్ర- అసూర్యంపశ్య (pustakam.net)తెలంగాణా రైతాంగ పోరాటం గురించి తెలుసుకోవాలన్న ఆసక్తి కొద్దీ మా లైబరీలోని వివిధ పుస్తకాలు చూస్తూండగా, ఈ పుస్తకం దొరికింది.ఏమిటీ పుస్తకం?ఈ సంపాదకవర్గం వారు తెలంగాణ పోరాటంలో పాల్గొన్న స్త్రీలతో, అందునా పూర్తిగా ప్రధాన నాయకత్వంలోని వారు మాత్రమే కాక, వివిధ స్థాయుల్లో పోరాటంలో పాల్గొన్న వారితో మాట్లాడి, అప్పటి పోరాటంలో [...]

దళిత చరిత్రకు దర్పణంకోస్తా ఆంధ్రలో అంబేద్కర్ ఆలోచనలతో ప్రభావితమై ఎదిగిన దళిత ఉద్యమ చరిత్రే బొజ్జా తారకం గారి నవల 'పంచతంత్రం'. విద్యా ఉద్యోగావకాశాలను అందిపుచ్చుకుంటున్న తొలితరం దళితులు, అప్పుడప్పుడే వారి అనుభవంలోకి వస్తున్న 'స్వాతంత్య్రం', మొదటి తరం దళిత నాయకత్వం ఎదిగిన తీరు వంటి అంశాలను ఈ నవల కళ్ళకు కట్టినట్టు చిత్రించింది. కేవలం పరిశోధన ద్వారా రాయగలిగే నవల [...]

ఆత్మాభిమానం కోటేశ్వరమ్మ గారి ఇంటి పేరు! - రమా సుందరిమార్చి 2013ఈ జీవితానికి నాకు మధ్య ఎప్పుడూ యుద్దమే!నా భాధతోనే కాదు – ఈ లోకంలోని భాధ అంతటితోనూ,చీకటి అంతటితోనూ నా నిరంతర పోరాటం.అందుకే ఈ చరిత్ర బాధార్ణవం -ఒక శోకార్ణవం -చలం ‘నిర్జన వారధి ‘ రచయిత్రి కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మగారి బాధ కూడ పూర్తిగా వ్యక్తిగతం కాదు, సామాజికమైనది, రాజకీయమైనది కూడ. అందుకే ఆమె బాధ ప్రతి పాఠకుని [...]

సారంలోనూ ప్రేమ్‌చందే! - "ఆ పిల్లవాడు తిరణాలకు వెళ్ళాడు. కంటిని ఆకర్షించే ఎన్నో ఆటవస్తువులు, బొమ్మలు అక్కడ ఉన్నాయి. నోరూరించే తినుబండారాల అంగళ్ళకు కొదవ లేదు. కానీ, వాటికన్నా రోజూ రొట్టెలు చేయడానికి తల్లి పడుతున్న అవస్థే ఆ పిల్లవాడి మనసులో ముద్రేసుకుంది. కాల్చిన రొట్టెను దించేందుకు పళ్ళకర్ర లేక చేతులు కాల్చుకుంటున్న తల్లే ఆ సమయంలో గుర్తుకు వచ్చింది. దీంతో తన [...]

కొంతకాలం క్రితం ఆర్.నారాయణమూర్తి గారి “వీర తెలంగాణ” చిత్రం చూశాక తెలంగాణా సాయుధ పోరాటం సంఘటనలు నన్ను వెంటాడాయి. అప్పట్లో బైరంపల్లి ఘటన పై రాసిన ఒక చిరుపుస్తకమూ (ఈ పుస్తకం ఒకప్పుడు ఇక్కడ ఆన్లైన్లో ఉచితంగా చదువుకునేందుకు ఉండేది. ఇప్పుడు లేదుమరి! ఇక్కడ జరిగిన మారణహోమాన్ని జలియన్వాలాబాఘ్ ఉదంతంతో పోలుస్తారు.), ఈ సాయుధ పోరాటం గురించి పుచ్చలపల్లి సుందరయ్య రాసిన [...]

ఆహ్వానంబొజ్జా తారకం రాసిన "పంచతంత్రం" నవల పై చర్చ నిర్వహిస్తున్నాం. ప్రముఖ రచయితలు బి. కళ్యాణరావు, నందిగం కృష్ణారావు, ఎన్. వేణుగోపాల్ మొదలైన వారు మట్లాడతారు. మీరు తప్పక రండి !తేదీ: 25 జనవరి 2013 సాయంత్రం 5-30 కి.బషీర్ బాగ్ ప్రెస్ క్లబ్, హైదరాబాద్ .

చాయ్, సమోస ఔర్ లామకాన్భంగ్యా భూక్యా. ఇటువంటి పేర్లను విద్యావిషయకమైన బృందాల్లో వినడానికి మనం ఇంకా పూర్తిగా అలవాటు పడలేదు. వేరే స్థలాల్లో వేరే సందర్భాల్లో వేరే కోవల్లో మాత్రమే కనిపించే పేర్లు అధికార స్థానాల్లో, జ్ఞానపీఠాల్లో, పత్రికల కాలమ్స్‌లో తరచు తారసపడితే తప్ప సమాజంలోని అహంకారాలూ అర్థసత్యాలూ అంతరించిపోవు. ఇంగ్లీషు, విదేశీభాషల యూనివర్సిటీలో సామాజికవివక్ష [...]

సింహాలనుంచి చరిత్రకారుడు ఉద్భవించేవరకు వేటగాడు చెప్పే పిట్టకథలు, కట్టుకథలే చరిత్రగా చలామణి అవుతాయన్నది ఆఫ్రికన్ సామెత. ఈ దేశంలో ఆదిమజాతులు, ఆదిమకులాలు తమ తమ చరిత్రలను తిరగరాస్తున్న సమయమిది. అంటరానితనం, అవమానాల పెనుమంటల పెనుగులాటలో నుండి తమ గతాన్ని తవ్వి 'ఇదిగో ఇదీ మా చరిత్ర' అని వర్తమాన చరిత్రకారుల డొంకతిరుగుడు వాదనలకు సవాల్ విసురుతున్న నూతన చరిత్రకారుల [...]

నిజాం పాలనలో లంబాడాలు- భంగ్యా భుక్యా  ఈ పుస్తకం ఇంగ్లీష్‌లో వెలువడిన తరువాత దేశ, విదేశీ జర్నల్స్‌లో చాలా విశ్లేషణలే వచ్చాయి. చాలా విశ్లేషణలు ఈ పుస్తకాన్ని పొగడ్తలతో ముంచెత్తాయి. ముఖ్యంగా ''ఎకనమిక్‌ అండ్‌ పొలిటికల్‌ వీక్లీ, సోషల్‌ సైంటిస్ట్‌, ది బుక్‌ రివ్యూ''లలో వచ్చిన విశ్లేషణలు ఈ పుస్తకానికి ప్రపంచ స్థాయి గుర్తింపును తెచ్చిపెట్టాయి. అందుకు నేను ఎంతో [...]

భంగ్యా భుక్యా రచన "నిజాం పాలనలో లంబాడాలు" పై జనవరి 5 న లామకాన్ లొ చర్చా గోష్టిHyderabad Book Trust welcomes you to the book release of Nizam Palanalo Lambadalu.Dr. Bhangya Bhukya ‘s much acclaimed book, Subjugated Nomads: The Lambadas under the rule of the Nizams is now brought out in Telugu as Nizam Palanalo Lambadalu.While tracing the social history of the Lambada community, the book has interesting discussions on the deployment of colonial political rationality, introduction of new market, land enclosure, criminalisation of bodies, rule of property and emergence of a new community consciousness in Hyderabad State.The book will be released on the occasion and followed by a discussion by  Prof. I. Tirumali of Delhi University,  Prof. Kalpana Kannabiran, Council for Social Development, Hyderabad,  K. Srinivas, Editor Andhra Jyoti [...]

బిభూతి భూషణ్‌ బంధోపాధ్యాయ రాసిన ''పథేర్‌ పాంచాలి'', ''అపరాజితుడు'' నవలల్ని చదివిన కందుకూరి రమేష్‌ బాబు గారి కుమార్తె 'సెలవు' వాటిపై తన స్పందనను అక్షరబద్ధం చేసింది. మీరూ చదవండి: ప్రస్తుతం సెలవు (పేరు విలక్షణంగా వుంది కదూ) తొమ్మిదో తరగతి చదువుతోంది. తను మంచి సాహిత్యాభిమానే కాదు అద్భుతమైన ఆర్టిస్ట్ కూడా. ఇటీవల 'మంచి పుస్తకం' వాళ్లు ప్రచురించిన పిల్లల పుస్తకాలకు కొన్ని [...]

పంచతంత్రం (నవల)  రచన: బొజ్జా తారకం ...కారంచేడు (1985) నుంచి లక్ష్మింపేట (2012) వరకూ దళిత ఉద్యమాలలో కీలకపాత్రవహిస్తూ న్యాయపోరాటాలు చేస్తూ రాజకీయ సామాజిక రంగాలను ప్రభావితం చేస్తున్న రచయిత బొజ్జా తారకం కలం నుంచి రూపుదిద్దుకున్న ఈ నవల అట్టడుగు వర్గాల బాధామయ జీవితాలకు దర్పణం పడుతుంది.కారంచేడులో అగ్రవర్ణాలవారు దళితులపై సాగించిన అమానుష మారణకాండకు నిరసనగా 1984లోనే బొజ్జాతారకం [...]

....మొదట్లో ఈ పుస్తకానికి "నిర్జన వారధి" అని ఎందుకు పేరు పెట్టారు? అనిపించింది. మరికొన్ని పేజీలు  చదివిన తరువాత అసలు ఈ పుస్తకానికి "నిరంతర ప్రవాహం" అని పేరు పెట్టాల్సింది అనిపించింది. కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ గారికి సంస్కరణోద్యమం, జాతీయోద్యమం, విప్లవోద్యమంతో సంబంధం ఉండడమే కాదు "నేను ఎప్పుడూ ఉద్యమాలకు దూరంగా ఉండలేదు. ఇక ఉండబోను కూడా అని 92 సంవత్సరాల [...]

వ్యథల గూడుఅత్యంత సాధారణ భాష, భావజాలంతో ఒక క్రమగతిలో సాగే ఈ పదహారు కథల 'కథలగూడు'లో రచయిత దేవులపల్లి కృష్ణమూర్తి నింపాదిగా, స్థిమితంగా ఉండుండీ జీవితం మారుమూలల్లో దాగిన మానవీయ అంశాలపై అసాధారణ శక్తిగల సెర్చిలైటు వేసి, మస్తిష్కంలో వెలుగులు వెలిగిస్తాడు. ఆయా పాత్రల నిరాడంబరత్వాన్ని సాధారణమైన భాషలో పలికిస్తూ మెరుపులు మెరిపిస్తాడు.డెబ్బై ఏళ్ళ జీవితంలో తనను వెంటాడిన [...]

తన జీవితంలో ప్రతి సంఘటనను గుర్తుచేస్తూ రాసిన ''నిర్జన వారధి'' పుస్తకానికి ఎంతో ఆదరణ లభించిదనీ, ఇప్పటికే రెండు సార్లు ముద్రితమై మూడో ముద్రణ త్వరలో విడుదల కాబోతున్నదనీ పీపుల్స్‌వార్‌ అగ్రనేత కొండపల్లి సీతారామయ్య సతీమణి కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ చెప్పారు.విశాఖ నగరానికి చెందిన 'రైటర్స్‌ అకాడమీ', 'మహిళా చేతన' సంయుక్తంగా ఆదివారం పౌర గ్రంథాలయంలో ''నిర్జన వారధి'' పుస్తక [...]

ఇంట్లో ప్రేమ్‌చంద్‌అన్ని మానవ సంబధాల్లోకి అతి సన్నిహితమైనదీ, ఎక్కువ కాలం కొనసాగేదీ భార్యాభర్తల అనుబంధం.భర్త చనిపోయాక భార్య ఆయనతో తను పంచుకున్న జీవితం గురించి నిజాయితీగా రాయటమనేది భారతీయ సాహిత్యంలో చాలా అరుదుగా కనిపించే అంశం.ఈ పుస్తకంలో శివరాణీదేవి ఆ పని చేసి చూపారు.సంభాషణల ద్వారానూ, అక్కడక్కడా స్వగతంలాగానూ ఆమె రాసిన విషయాలవల్ల ప్రేమ్‌చంద్‌ తాలూకు గొప్పదనమే [...]

విప్లవోత్తేజాన్ని, విషాద గాంభీర్యాన్ని తనలో నిబిడీకృతం చేసుకున్న ఒక మాతృమూర్తి ఆర్ద్రగాధ ఇది.నిబద్ధతకు మారుపేరుగా నిర్దయాత్మక జీవితానుభవాలను భరించిన నిండుకుండ నిజ జీవిత గాధ ఇది.నిర్జన వారధి పేరిట వెలువడిన కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ జ్ఞాపకాలు కళ్లను చెమరింపచేస్తాయి.అదే సమయంలో పిడికిళ్లు బిగిసేలా చేస్తాయి.ఆలోచించగలిగిన వారిలో అనేక ప్రశ్నలనూ [...]

THE ETERNAL COMMUNIST- Maa Sarma (The Hans India)I was happy to remember and recall the contribution to the nation by my leaders Putchalapalli Sundaraiah and Chandra Rajeswar Rao. On hind sight,  I realised that my life was not a waste and that I contributed my mite meaningfully to the  Independence and communist movement of our countryKondapalli Koteswaramma, who reminds us of the great women of the yore, is a multi-faceted personality. She fought for the country’s in-dependence from the foreign rule and later joined revolutionary communist movement along with stalwarts of her time for the welfare of the poor and down trodden. She made a mark as a writer and revolutionary leader on her own right, coming out of the shadow her husband, Seeta Ramaiah, the founder member of the Communist Party of India (Marxist-Leninist) who later headed the Peoples War Group. She spoke to the The Hans India exclusively about her travails and tragedies, her joys and sorrows, above [...]

నిర్జన వారధి"ఓ మనిషికి జీవితం ఇన్ని పరిక్షలు పెట్ట గలదా?" అనిపించింది ఆమె ఆత్మకథ చదువుతుంటే. అంతకు మించి, వాటన్నింటినీ తట్టుకుని నిలబడ్డ ఆమె స్థైర్యం ఆశ్చర్యాన్ని కలిగించింది.పుస్తకం ముగించి పక్కన పెడుతుంటే, తొంభై రెండేళ్ళ కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ మూర్తి పర్వతమంత ఎత్తున కనిపించింది. మనసులో ఆమెకి నమస్కరించ కుండా ఉండలేక పోయాను.ఈమధ్య కాలంలో మళ్ళీ మళ్ళీ చదివిన ఆ [...]

అంతరంగం .శీర్షికన ..29 అక్టోబర్ 2012 న ప్రసారమైన కొండపల్లి కోటేశ్వరమ్మ గారితో హెచ్. ఎం. టీ. వీ.ఇంటర్వ్యూ ... ఇక్కడ యూ ట్యూబ్ లో వీక్షించండి http://www.youtube.com/watch?feature=player_embedded&v=XuVTaoDKPCY