తరిగిన దూరంసాపేక్షతాసిద్ధాంతం యొక్క మరో ముఖ్య పర్యవసానం పొడవుకి, అంటే దూరానికి సంబంధించింది. రెండొందల మీటర్ల పొడవు వున్న రైలు నిశ్చలంగా వున్నా, కదులుతున్నా ఒకే పొడవు వుండాలి అని మనం నమ్ముతాం. కాని సాపేక్షతా సిద్ధాంతం చెప్పే కథ ఇందుకు భిన్నంగా వుంటుంది. వేగంగా కదులుతున్న వస్తువులు, అవి కదులుతున్న దిశలో కుంచించుకుంటాయని ఈ సిద్ధాంతం చెప్తుంది. అదెలాగో ఓ చిన్న లెక్క [...]
కుంచించుకునే కాలంఐన్‍స్టయిన్ సిద్ధాంతం యొక్క పర్యవసానంగా సవరించబడ్డ ఓ మౌలిక భావన ‘కాలం.’ కాలం అందరికీ ఒకే విధంగా సమంగా, నిరపేక్షంగా ప్రవహిస్తుంది అని న్యూటన్ బోధించాడు. అసలు అందుకనే గడియారాల సహాయంతో మనం మన దైనిక వ్యవహారాలని నడిపించుకోడానికి వీలవుతోంది. “రెండు నిమిషాల్లో తిరిగొస్తా” అని మీ స్నేహితుడు మిమ్మల్ని విడిచి వెళ్లినప్పుడు, మీ గడియారం ప్రకారం మీరు [...]
కుంచించుకునే కాలంఐన్‍స్టయిన్ సిద్ధాంతం యొక్క పర్యవసానంగా సవరించబడ్డ ఓ మౌలిక భావన ‘కాలం.’ కాలం అందరికీ ఒకే విధంగా సమంగా, నిరపేక్షంగా ప్రవహిస్తుంది అని న్యూటన్ బోధించాడు. అసలు అందుకనే గడియారాల సహాయంతో మనం మన దైనిక వ్యవహారాలని నడిపించుకోడానికి వీలవుతోంది. “రెండు నిమిషాల్లో తిరిగొస్తా” అని మీ స్నేహితుడు మిమ్మల్ని విడిచి వెళ్లినప్పుడు, మీ గడియారం ప్రకారం మీరు [...]
ఇంచుమించుఇలాంటి సిద్ధాంతాన్నే 1892  లోహెన్రిక్ లోరెన్జ్ అనే డచ్ భౌతిక శాస్త్రవేత్త ప్రతిపాదించాడు. లోరెన్జ్, ఫిట్ జెరాల్డ్ లు ప్రతిపాదించిన సిద్ధాంతాలు గణితపరంగా సమంజసంగానే వున్నా వాటి వల్ల కొత్త సమస్యలు తలెత్తాయి. ఈథరు గాలి వల్ల వస్తువులు కుంచించుకుపోవడం ఏమిటి? అదసలు ఎలా జరుగుతుంది? అంతకన్నా ముందు అసలు ఈథర్ అంటే ఏంటి? దాని లక్షణాలేంటి? దానికి ద్రవ్యరాశి [...]
న్యూటన్తన కాంతికణ సిద్ధాంతంతో కాంతి యొక్క పరావర్తన వక్రీభవన ధర్మాలని వివరించగలిగాడు. అదే సిద్ధాంతంతో రంగులు ఎలా ఏర్పడతాయో కూడా వివరించగలిగాడు. అయితే కాంతితో న్యూటన్ చేసిన కొన్ని ప్రయోగాలలో కాంతి ఒక కణధారలాగా కాక ఒక తరంగంలా ప్రవర్తిస్తున్నట్టు కనిపించింది. తను అంతవరకు నమ్మిన కాంతి కణ సిద్ధాంతానికి, ఈ ప్రత్యేక ప్రయోగాలకి మధ్య రాజీ ఎలా కుదురుతుందో న్యూటన్ [...]
గెలీలియోకిబుద్ధిగత వారసుడైన న్యూటన్ ఈ రకమైన సాపేక్షతకి ఒక మౌలికమైన అంశాన్ని జత చేశాడు. న్యూటన్ ప్రకారం సాపేక్షం, నిరపేక్షం రెండూ వున్నాయి. ఉదాహరణకి చలనాన్నే తీసుకుంటే సాపేక్ష చలనమే కాకుండా నిరపేక్ష చలనం కూడా వుందన్నాడు.  చలనానికిఆధారభూతమైన స్థలం (space), కాలాల (time) లో కూడా అదే విధంగా సాపేక్ష, నిరపేక్షాలు వున్నాయన్నాడు. అదేంటో న్యూటన్ మాటల్లోనే విందాం.  [...]
వస్తువులమీద కొన్ని భౌతిక లక్షణాలని ఆపాదించడం, ఆ లక్షణాలని మూల్యాంకనం చేసి సంఖ్యాత్మకంగా వ్యక్తం చెయ్యడం – ఇవి సైన్స్ యొక్క ముఖ్య లక్ష్యాలు. ఒక లక్షణం సాపేక్షమా, నిరపేక్షమా అని తెలుసుకోకుండా అలాంటి మూల్యాంకనం చెయ్యడం సాధ్యం కాదు. ఇంతవరకుపైన మనం చూసిన సాపేక్షతకి సంబంధించిన చర్చ ప్రాథమికంగా, దైనిక జీవనానికి చెందిన అనుభవాలని ఆధారంగా చేసుకుంటూ సాగింది. కాని భౌతిక [...]
ప్రత్యేక సాపేక్షతాసిద్ధాంతంఓపల్లెటూరి బళ్లో ఓ పంతులుగారు ఓ పిల్లవాణ్ణి ఓ పట్టుపడుతున్నారు:“ఊc!  ఇప్పుడుచెప్పు. నిలుచున్న కుక్కకి ఎన్ని కాళ్ళు ఉండును?”పిల్లాడుబిత్తరపోయి చూస్తున్నాడు.“ఇది కూడా తెలీదుట్రా? పోనీ ఇది చెప్పు. కూర్చున్న కుక్కని ఎన్ని కాళ్లు ఉండును?”ఇలారకరకాల జంతువులు రకరకాల భంగిమలతో వున్న ప్రశ్నలతో ఆ చిత్రహింస ఓ అరగంట సేపు సాగింది. ఫలితం శూన్యం. [...]
ఇంట్లోపరిస్థితి ఇలా అల్లకల్లోలంగా ఉన్న తరుణంలో తండ్రి హర్మన్ ఒక సారి హఠాత్తుగా స్ట్రోక్ తో మంచాన పడ్డాడు. ఆల్బర్ట్ వెంటనే జ్యూరిక్ నుండి మిలాన్ వెళ్లాడు. ఈ సమయంలో తల్లికి తన తోడు ఎంతో అవసరం. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో సముచితం కాదని ఈ సారి పెళ్ళి ప్రస్తావన తీసుకురాలేదు. కాని  కొనఊపిరి తో వున్న తండ్రి ఆల్బర్ట్ మిలేవాల పెళ్లికి ఒప్పుకుంటూ కన్నుమూశాడు.భర్తఅకాల మరణం [...]
ఉద్యోగ వేట1900  లోFIT  లో ఆల్బర్ట్ చదువు పూర్తయ్యింది. ఇక ఉద్యోగ వేట మిగిలింది. FIT  నుండిఉత్తీర్ణులైనవిద్యార్థుల్లోకొందరు తిరిగి అక్కడ ప్రొఫెసర్ల వద్దనే అనుచరులుగా చేరే ఆచారం వుంది. ఆ ప్రొఫెసర్ల పరిశోధనల్లో వాళ్ళు సహకరిస్తూ ఉంటారు. ఆ రకమైన ఉద్యోగం వస్తే చాలని ఆల్బర్ట్ ఆశించాడు. తనతో పాటు పాసైన మరి ముగ్గురికి అలాంటి ఉద్యోగాలు వచ్చాయి. కాని ఆల్బర్ట్ కి మాత్రం [...]
అసమానప్రతిభకి అందం తోడైన ఆల్బర్ట్ అంటే అమ్మాయిలు మోజుపడేవారంటే ఆశ్చర్యం లేదు. తన పరిచయం కోసం, స్నేహం కోసం తహతహలాడేవారు. కాని అమ్మాయిలతో జట్టు కట్టడానికి ఆల్బర్ట్ కి కొన్ని నిర్బంధాలు ఉన్నాయి. ఒక స్త్రీతో సాన్నిహిత్యంలో తను కోరుకుంటున్నది, చూస్తున్నది కేవలం పిచ్చాపాటి మాట్లాడుకోడానికి, సరదాగా కాలక్షేపం చెయ్యడానికి ఓ తొడు కాదు. పెళ్ళి చేసుకుని గంపెడు సంతానం [...]
జర్మన్బడులలో లాగా ఈ కొత్త విశ్వవిద్యాలయంలో ప్రొఫెసర్లు అంత చండశాసనులు కారు. కాని శాస్త్రవిషయాలలో వీరి పాండిత్యం అంతంత మాత్రంగానే ఉందని పించింది ఆల్బర్ట్ కి. లేకుంటే శాస్త్ర పరిజ్ఞానంలో తోటి విద్యార్థుల కన్నా ఎంతో ముందున్న ఆల్బర్ట్ ప్రమాణాలు ఆ ఆచార్యులకి మరీ అందనంత ఎత్తు ఉన్నాయేమో? పైగా విద్యార్థుల సందేహాలు తీర్చడంలో ఇక్కడి ప్రొఫెసర్లు ఎన్నో సార్లు విఫలం [...]
స్విట్జర్లాండ్ లోతనకి కలిగిన మంచి అనుభవాల కారణంగా, ప్రొఫెసర్ వింట్లర్ చూపించిన ఆదరణ కారణంగా ఆల్బర్ట్ పరీక్షల్లో విజయం సాధించాడు. గణిత, భౌతిక శాస్త్రాలలో తన తోటి విద్యార్థులెవరూ తనకి సాటి రారు. మిగతా సబ్జెక్ట్ లలో కూడా ఈ సారి గౌరవనీయమైన మార్కులతో పాసు అయ్యాడు. ఎన్నాళ్ళుగానో ఎదురుచూసున్న ఫెడరల్ ఇన్స్ టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీలో ఉన్నత చదువు చదువుకోడానికి ప్రవేశం [...]
కుర్రఆల్బర్ట్ లో నెమ్మదిగా రాజుకుంటున్న అగ్గిని ప్రొఫెసర్ వింట్లర్ గుర్తించాడు.  ఆల్బర్ట్తదనంతరం ఆల్బర్ట్ ఐన్ స్టయిన్ గా పేరు పొందిన తరువాత, ఎప్పుడో తన వద్ద చదువుకున్న ఆల్బర్ట్ గురించి గుర్తు తెచ్చుకుంటూ ప్రొఫెసర్ వింట్లర్ ఇలా అంటాడు: “నడకలో మంచి బలం, ధీమా కనిపించేవి. ముఖం మీద కదలాడే దరహాసంలో కాస్త పరిహాసం కలిసేది. అవతలి వాడు ఎవడు, ఏమనుకుంటాడు అని చూడకుండా తన [...]
స్విస్ఫెడెరల్ ఇన్స్టిట్యూట్ స్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ (Swisss Federal Institutes of Technology)  స్విట్జర్లాండ్ కి చెందిన ప్రఖ్యాత విశ్వవిద్యాలయాల సముదాయం. వాటిలో ప్రత్యేకమైన ప్రాముఖ్యత  వున్నదిజ్యూరిక్ నగరంలో వున్న విశ్వవిద్యాలయం. మన దేశంలో ఐ.ఐ.టి. లకి మల్లె ఇది ప్రత్యేకించి సాంకేతిక రంగంలో పేరు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం. ఇప్పటికీ ఈ సంస్థ యూరప్ లోని విశ్వవిద్యాలయాలలో కెల్లా ఒకటి, రెండు స్థానాలలో [...]
కొడుకుమర్చిపోయినాతండ్రి మాత్రం మర్చిపోలేదు. కొడుకు భవిష్యత్తు గురించి హర్మన్ కి బెంగ పట్టుకుంది. ఒకరోజు కొడుకుని దగ్గరికి పిలిచి మాట్లాడాడు. చదువు విషయం ఏం ఆలోచించావు అని అడిగాడు. తిరిగి మ్యూనిక్ కి ఎప్పుడు వెళ్తున్నావని అడిగాడు.  ఇంకఎక్కడైనా చదువుకుంటా గాని తిరిగి మ్యూనిక్ కి మాత్రం ససేమిరా వెళ్లనని మొరాయించి కూర్చున్నాడు ఆల్బర్ట్. కొడుకు మనోభావం అర్థం [...]
తరచుసుస్తీ చెయ్యడం వల్ల తమకి తెలిసిన ఓ డాక్టరు దగ్గరికి వెళ్లి చూపించుకున్నాడు. ఆల్బర్ట్ ని చూడగానే డాక్టరు అదిరిపోయాడు. పిల్లవాడు బాగా చిక్కిపోయాడు. ఏం జరిగిందని అడిగాడు, డాక్టరు. ఆల్బర్ట్ జరిగిందంతా ఏకరువు పెట్టాడు. ఇంట్లో వాళ్లు చాలా గుర్తొస్తున్నారని ఎలాగైనా వెళ్లి వాళ్లని చేరుకోవాలని వుందన్నాడు. విషయం అర్థమైన ఆ మంచి డాక్టరు ఆల్బర్ట్ బడి అధికారులని [...]
అప్పుడప్పుడే రెండవ ప్రపంచ యుద్ధం మొదలవుతోంది. కేంద్రకంలోని అపారమైన శక్తి  నాజీలచేతికిందికి వస్తుందేమోనని అమెరికా ప్రభుత్వం బెంబేలు పడసాగింది. కనుక కేంద్రక శక్తిని వినియోగించే మారణాయుధాల మీద పరిశోధనలు మొదలుపెట్టింది.ఈ ప్రయత్నంలోఎన్నో సమస్యలు ఎదురయ్యాయి. కేంద్రక చర్యలో, న్యూట్రాన్లు పూర్తిగా యురేనియమ్ పదార్థాన్ని వదిలి వెళ్లిపోయేలోపు, వీలైనన్ని [...]
1894  లోఆల్బర్ట్ మరో సంకట పరిస్థితిని ఎదుర్కోవలసి వచ్చింది. ఈ సంకటానికి బీజాలు బడిలో లేవు, ఇంట్లో వున్నాయి. ఆల్బర్ట్ తండ్రి హర్మన్ చెస్తున్న వ్యాపారం దివాలా తీసింది. ఇలా దివాలా తీయడం కొత్తేమీ కాదు. కాని ఇంతలా దివాలా తీయడం ఇదే మొదటి సారి. తండ్రి ఘోరంగా అప్పుల పాలయ్యాడు. బంధువులు అంతోఇంతో సహాయం చేస్తామని ముందుకు వచ్చారు. కాని తండ్రి చేసిన అప్పులు ఆ సహాయానికి అందనంత [...]
యురేనియమ్ తో న్యూట్రాన్తాడన ప్రయోగాలు చేసిన ఎన్రికో ఫెర్మీ కథకి మళ్లీ వద్దాం. అతడి కృషిలో 93 సంఖ్య గల మూలకం ఉత్పన్నం అయ్యిందని అతడికి అనిపించింది. కాని ఆ సంగతిని అప్పుడతడు నిర్ధారించుకోలేక పోయాడు. దాన్ని శుద్ధి చెయ్యడానికి ప్రయత్నించిన శాస్త్రవేత్తలంతా విఫలులయ్యారు.ఈ ప్రయత్నాలలోపలువురు ప్రముఖులు ప్రవేశించారు. ఇరవై ఏళ్ల క్రితం ప్రోటాక్టినియమ్ ని కనుక్కున్న [...]
ఆల్బర్ట్కి మాక్స్ టాల్మూడ్ అని ఓ స్నేహితుడు ఉండేవాడు. ఇతడు ఆల్బర్ట్  కన్నాకొన్నేళ్లు పెద్దవాడు. తదనంతరం ఇతగాడు వైద్య విద్యలోకి ప్రవేశించాడు. ఈ కుర్రవాడు సెలవు దినాల్లో వచ్చి ఐన్ స్టయిన్ వాళ్ల ఇంట్లో  ఉండేవాడు. అలా ఓ సారి వచ్చినప్పుడు ఆరన్ బర్న్ ష్టయిన్ (Aaron Bernstein) రాసిన కొన్ని సైన్స్ పుస్తకాలు పట్టుకొచ్చాడు. ఈ పుస్తకాలు భూమి, సౌరమండలం, విశ్వం మొదలుకొని గొప్ప [...]
పరమాణు కేంద్రకాల తాడనానికి వాడబడ్డ మొట్టమొదటి రేణువులు ప్రోటాన్లు, డ్యూటెరాన్లు, ఆల్ఫా రేణువులు మొదలైన ధనావేశం గల రేణువులు. అలా ధనావేశం గల రేణువులు ధనావేశం గల కేంద్రకాల చేత వికర్షించబడతాయి. కనుక ఆ వికర్షణని అధిగమించి కేంద్రకాన్ని చేరి ఢీకొనాలంటే ఆ తాడించే రేణువులని అత్యధిక వేగం వద్దకి త్వరణం చెయ్యాలి. కనుక కేంద్రక చర్యలని సాధించడం కష్టంగా ఉండేది.న్యూట్రాన్లు [...]
టీచరుపట్ల తన మనోభావాలని కప్పిపుచ్చుకోలేని అపరాధానికి చిక్కుల పాలయ్యాడు పాపం ఆల్బర్ట్. ఎప్పుడూ క్రమశిక్షణ, క్రమశిక్షణ అంటూ పిల్లల్ని రాచి రంపాన పెట్టడం తప్ప పిల్లల్లో చదువు అంటే సహజమైన ప్రేమ ఎలా అంకురింపజేయాలో తెలీని ఈ టీచర్లని చూస్తేనే ఆల్బర్ట్ కి  చిర్రెత్తుకువచ్చేది. ఇలాంటి ధోరణి వల్ల బడిలో ఇమడలేకపోయాడు. ఆల్బర్ట్ధోరణి తోటి పిల్లలకి మొదటి నుంచే కాస్త [...]
మొట్టమొదటి కేంద్రక చర్యలు ప్రకృతిలో సహజ సిద్ధంగా దొరికే ఐసోటోప్ లతో జరిపినవి. కాని కేంద్రక చర్యలు ఈ విధంగాజరపనక్కర్లేదు. ఉదాహరణకి ఒక శతాబ్దం క్రితం ప్రకృతిలో లేని కర్బన రసాయనాలని ఉత్పత్తి చేసే ప్రయత్నాలు జరిగాయి. అదే విధంగా ప్రకృతిలో లేని న్యూట్రాన్-ప్రోటాన్ విన్యాసం గల కేంద్రకాలని సాధించాలనుకుంటే? సరిగ్గా ఈ ప్రయత్నాన్నే 1934 లో ఇద్దరు ఫ్రెంచ్ భౌతిక [...]
పేజీ :    తరువాత >  

తాజా వ్యాఖ్యలు తొలి కాయితం Kinige
Custom Search
జల్లెడ గురించి సహాయం

నా ఇష్టాలకు కలుపు | ©2008 జల్లెడ.కామ్ | అభిరుచులు